Davranış çeşitleri
A. Doğuştan gelen davranışlar: İçgüdüsel ve refleks davranışlar. Öğrenme sonucu kazanılan davranışlar değildir.
Refleks: Doğuştan getirilen, belli bir uyarıcıya karşı organizmanın belli ve basit bir davranış gösterme eğilimidir. Refleks’in üç özelliği vardır.
r6; Doğuştan getirilmesi,
r6; Belli bir uyarıcının bulunması,
r6; Basit bir tepki olması.
Örnek; dizimize vurulduğu zaman ayağımızı kaldırmamız, nefes alma, emme, yutma, göz kırpma, emmeye bağlı arama refleksi öğrenilmemiştir.
İçgüdü: Doğuştan getirdiğimiz diğer bir davranış grubudur. Doğuştan getirilen türe özgü davranış örüntülerine denir. İçgüdünün 4 özelliği vardır; Doğuştan gelmelidir, bir türün tüm üyelerinde olmalıdır, başka türlerde olmamalıdır, karmaşık bir davranış örüntüsü olmalıdır. Örnek; Kuşların göç etmesi, arıların ba! yapması, ipek böceğinin koza örmesi
Refleks ve içgüdü karşılaştırması:
r6; Refleksler ertelenebilir, içgüdüler ertelenemez
r6; Refleks basit bir davranıştır, içgüdü karmaşık bir davranıştır.
r6; İnsanlarda içgüdü yoktur, içgüdüsel davranış vardır. Örnek; Annelik
B.Geçici davranışlar: Alkol, ilaç, hastalık ve yorgunluk sonucu ortaya çıkan davranışlardır.Öğrenme sonucu kazanılan davranışlar değildir.
C.Sonradan kazanılan davranışlar: İstendik ve istenmedik davranışlardır.Öğrenilmiş davranışlardır. Bu davranışlar tecrübe ve eğitim öğretim yoluyla olmak üzere iki türlü kazanılır.
İstendik Davranışlar: Formal ve informal ortamlarda kazanılan davranışlardır. Okullarda kazanılan akademik bilgilerin tamamı, evde ve çevrede kazanılan toplumsal roller vb.
İstenmedik Davranışlar: Formal ve informal ortamlarda kazanılan davranışlardır. Bu davranışlar ailede ve sokakta kazanılabilir. Kopya çekme, hırsızlık gibi davranışlar örnek verilebilir.

Öğrenme: Yaşantı sonucu bireyin davranışlarında yada potansiyel davranışlarında oluşan kalıcı izli değişikliklerdir. Öğrenmenin gerçekleşebilmesi için bireyin bir uyarıcıya verdiği tepkiyi benzer durumlarda tekrar etmesi yani kalıcı izli tepkiler vermesi gerekmektedir. Davranışlarımız geçici ve kalıcı davranışlar olarak ikiye ayrılabilir. Geçici davranışlar söz konusu olduğunda bireyin herhangi bir uyarıcıya verdiği tepkiyi tekrar etmesi beklenilmez; alkollü iken normalde gösterilen davranışlardan farklı davranışlar sergilemek, ilaç veya uyuşturucunun etkisiyle davranışlarda bulunmak ya da yüksek ateş nedeniyle sayıklamak geçici davranışlar içerisinde sayılabilir. Kalıcı davranışlar söz konusu olduğunda tepkide bir tutarlık söz konusudur. Trafik kurallarına uygun araba kullanmak, eğitimle ilgili bir kavramın tanımını yapmak, bir deneyi işlem sırasına göre yapmak kalıcı izli davranışlar arasında sayılabilir.

Devamını okumak için tıklayınız »