Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi
İhtiyaçlar Hiyerarşisi
Abraham Maslovv insanın ihtiyaçlarıyla ilgili bir kuram geliştirmiş ve şu kuralları öngörmüştür:
a) Jnsanın ihtiyaçları her yerde aynıdır, evrens^ldir.
Bu ihtiyaçlar hiyerarşik bir sıra izlerler. Bir ihtiyacın
ortaya çıkabilmesi için kendisinden önceki ihtiyacın
en azından bir miktar doyurulmuş olması gerekir.
b) Bir ihtiyaç için kendinden sonraki ihtiyaç feda
edilebilir, ama önceki ihtiyaç feda edüemez.
Maslovv’a göre insanın ihtiyaçları şunlardır:
1. Fizyolojik ihtiyaçlar: Bu ihtiyaçlar bedensel
ihtiyaçlardır ve bedenin canlılığını sürdürmesi için
gereklidir.
2. Güvenlik ihtiyacı: Kişinin kendini emniyette
hissetmesi, ayağını sağlam yere bastığını
hissetmesidir.
3. Yakınlık ihtiyacı: Kişinin hemcinsleriyle ve karşı
cinsten biriyle yakın olma, sevgi ilişkisi içinde olma
ihtiyacıdır.
4. Saygınlık ihtiyacı: Kişinin içinde bulunduğu
toplulukta varlığının onaylanması, ona saygı
duyulması ihtiyacıdır.
5. Bilme / tanıma ihtiyacı: Kişinin öğrenmeye karşı
duyduğu ihtiyaçtır.
6. Estetik ihtiyaç: İnsanın güzel şeyiere karşı
duyduğu haz ihtiyacıdır.
7. Kendini gerçekleştirme: Kişinin doğuştan
getirdiği potansiyelleri gerçekleştirmeye duyduğu
ihtiyaçtır. Kişi bu potansiyellerini ortaya koyamazsa,
kendini engellenmiş ve huzursuz hisseder.
Bu ihtiyaçlardan ilk dördü var kalma ihtiyacıdır; kişi
varlığını sürdürebilmek için bunlara sahip olmalıdır.
Ancak bu ihtiyaçların önemli bir özelliği yoksun
olunduklarında insanın davranışlarını
belirlemeleridir. Diğer zamanlarda neredeyse farkına bile varılmazlar.
Son üçü ise gelişim ihtiyaçlarıdır. Yani, kişinin hayatta kalmasına değil,
gelişmesine yararlar. Bu yüzden, doyurulmadıkça ortaya çıkmazlar ve doyuruldukça
kişinin davranışlarını yönlendirmeye başlarlar. Sözgelimi, kişi hiç kitap okumayabilir,
ama bir kere okur ve tadını alırsa tekrar okumak ister.
