GELİŞİM PSİKOLOJİSİ DİL GELİŞİMİ
DİL GELİŞİMI
Dil gelişimi bilşsel gelişimle paralellik gösterir. Dil aynı zamanda psikomotor bir davranıştır. Çünkü duygu ve düşünceler ses organları kullanılarak ifade edilir. Beden dilini kullanma bir tür dil kullanımıdır. Bebekte sesli iletişim ağlama ile başlar.
Dil, algı, öğrenme, akıl yürütme ile ilgilidir. Dil, bir tür toplumsal semboller bütünü olup, düşünceler arasındaki ilişki bu semboller aracılığıyla gerçekleşir.
Dünyada bütün kültürlerde çocuklar ilk yıldaki tüm sesleri ortak üretirler.
Dünyadaki bütün çocuklar konuşmayı yaklaşık 2-4 yaşları arasında öğrenirler.
Ana dilini ilk 10 yılda öğrenemeyen çocuklar ya zor öğreniyor ya da hiç öğrenemiyor.
İki dili birlikte öğrenen çocuklar birlikte oldukları akranlarının dilini onlar kadar kolay ve doğru kullanamazlar.
Otoriter ve az konuşulan ev ortamları dilin gelişimini olumsuz etkiler.
Çocuğun konuşmasındaki en önemli gelişme okula başlamasıyla gerçekleşir.Yanlışlar düzeltilir. En önemli özelliği de bütün çocuklara eşit bir ortam sağlanmasıdır.
Okul, TV, okuma sözcük dağarcığını geliştirir.
Dil gelişimi ile ilgili kuramlar 3 grupta toplanabilir;
Davranışçı Yaklaşım
Dilin pekiştirmeler yoluyla kazanıldığını savunmaktadır.
Pekiştirilen sesler sık tekrar edilir. Böylece dil gelişmeye devam eder.
Bebekler Kendilerini istedikleri sonuca götüren sesleri tekrar ederler
Sosyal Öğrenme Yaklaşımı
Ana babanın model olması önemlidir.
Çocuğun taklit etmesi ve düzeltici geribildirim vermesi biçiminde gelişir.
Psiko-linguistik Kuram (Chomsky)
Çevre çocuğun dili öğrenip öğrenemeyeceğini değil, hangi dili öğreneceğini belirler.
Bu kurama göre çocuklar doğuştan dil öğrenme donanımıyla dünyaya gelirler.
Her birey doğuştan bir ‘Dil Kazanma Mekanizmasına” sahiptir.
Dil kazanma mekanizması, çocuğun çevresinde konuşulan dili içselleştirmesini, kurallarını anlamasını ve daha sonra gramer kurallarına uygun olarak konuşmasını sağlar.
Bilişsel yaklaşım:
dil öğrenmenin bilişsel gelişime dayalı olduğu görüşündedirler.
Birey anlamları geliştirdikçe sembolleri daha kolay öğrenmekte ve uzun süre hatırlayabilmektedir.
DİL GELİŞİM AŞAMALARI
1. Agulama-Babıldama Dönemi (0-6 Ay)
İlk bir ay sadece ağlarlar
Bebek çeşitli sesler çıkarır
İhtiyaçları için ağlar
Sesleri bilinçsizce çıkarır, refleksiftir
Ağlayarak sosyal iletişim kurarlar
2. Heceleme Dönemi (6-12 Aylar)
Sesleri kendi kendilerine tekrarlar
Konuşma organları olgunlaşmıştır
Heceler çıkarılmaya başlar
Örnek: ba-ba, ma-ma gibi
En geç bu dönemin sonuna kadar annesinin sesini tanımaya başlarlar
3. Tek sözcük Dönemi (12-18 Aylar)
Konuşmanın başlangıcı sayılır
Konuşmada kritik dönemdir
Tek sözcükle çok şeyler anlatılmaya çalışılır
Morgem: Tek sözcükle çok şeyin anlatılmasına verilen isimdir.
4. Telgrafik Konuşma Dönemi (18-24 Aylar)
Sözcüklerin birleştirilme dönemidir
Kullanılan kelime sayısı artar
İki kelime peş peşe söylenerek anlamlı cümle kurulur
Kelimeler arasında bağlaç kullanılmadan sözcüklerin kullanılma biçimidir.
Örnek: Anne su
5. İlk Gramer Süreci (24-60 Aylar)
Cümleler ve gramer kuralları hızla öğrenilir
Kelime haznesi genişler
Kurallı ve grameri uygun cümleler gelişir.
Aşırı kurallaştırma: Kuralla ilgisi olsun olmasın her yerde aynı uygulama eğilimi.
Eksik kurallaştırma: Kuralları yalnızca öğrenilen örnekler üzerinde uygulama.
Dil gelişimi ile ilgili notlar;
Kız çocuklar erkeklere göre erken konuşmaya başlarlar
Oyun dil gelişimini olum etkiler
Yetişkinler dil gelişiminde olumlu örnek olmalıdırlar
Konuşmayı öğrenme döneminde birden fazla dil kullanılmamalıdır.
Çocuklarla bebeksi değil normal konuşulmalıdır.
