SIFAT
Sıfatlar, adların niteliklerini, ne durumda olduklarını, çoğu kez sayılarını, ölçülerini gösteren, soran ya da belirten sözcüklerdir.Bu özelliklerin ortaya çıkması için sıfatlar adın önüne getirilir.
2 a) Sıfat Tamlamaları : Sıfatlarla adlardan oluşan tamlamaya verilen addır. Ad tamlamalarında olduğu gibi sıfat unsuru tamlayan, ad unsuru tamlanan durumundadır.”Sıfat tamlamaları birer ad hükmündedir ve adların aldığı çekim eklerini alabilirler”
ÖR: Genç yakışıklı tertemiz giyimli bir (adam) önümde belirdi.
Soluk, süzgün, ince bir (yüz) karşımda duruyordu.
2 b) Niteleme Sıfatları : Varlıkların durumlarını, biçimlerini, renklerini kısaca nasıl olduklarını bildiren sözcüklere verilen addır. “nasıl” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.
ÖR: kara tavuk, kırmızı elbise (renk)
güzel çocuk, iyi evlat (belirgin nitelik)
tatlı elma, acı biber (duyularla algılanan nitelik)
uzak ev, derin kuyu (yüzölçümü ya da zaman nitelik ve ilgileri)
kör Hamdi, topal Osman (fiziksel ya da bedensel nitelik)
çabuk iş, yavaş araba (türlü nitelikler)
2 c) Belirtme Sıfatları : Adları sayı belirterek, soru sorarak ya da gösterme yoluyla, kimi zaman da belgisiz olarak belirten sıfatlardır.
I- İşaret(Gösterme) Sıfatları : Adları gösterek belirten sıfatlardır. Bunları işaret zamirleriyle karıştırmamak gerekir. “hangi” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.
II- Soru Sıfatları : Adları soru yönünden belirten sıfatlardır.Bunları soru zamirlerinden ayırmak gerekir.”hangi, kaç, kaçıncı, ne, neden, nasıl” gibi sözcüklerden oluşur.
ÖR: Kimse ne iş tutacağını bilmiyordu. Hangi kalem senindi ? Kaç liralık fatura kesilecek?(sıfat) Saati kaça aldınız? (zamir)
III- Belgisiz(Belirsiz) Sıfatlar : Bir adı ona kesinlik kazandırmaksızın beliten sıfatlardır.”bir, hiç, birtakım, birkaç, birçok, her, biraz, bazı, çoğu, kimi, herhangi, filan, falanca, fazla, bütün, öteki, hep, nice” gibi sözcükler dilimizde belgisiz sıfat görevi görürler. “hangi” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.
ÖR: Bir bayram günü çoğu zaman tüm insanlar herhangi bir gün
IV- Sayı Sıfatları : Sayı adları, başka bir adın sayısını, ölçüsünü, sırasını belirtmek üzere sıfat olarak kullanılırlar.
A. Asıl Sayı Sıfatları: Adların kesin sayılarını belirtir. Bütün doğal sayılar asıl sayı sıfatı görevinde kullanılır. “kaç” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.
ÖR: on iki ay, bir paket şeker, yüz iş günü
B. Sıra Sayı Sıfatları: Belirttikleri adların sıralarını gösteren sıfatlardır. -ıncı (/-inci) ekinin asıl sayılara getirilmesiyle yapılır. “kaçıncı” sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.