Sultan Alp Arslan zamanından itibâren Suriye‘de faâliyet gösteren Atsız Bey, emrindeki Türkmenler ile Kudüs’ü zabtetmiş, daha sonra da Dımaşk (şimdiki Şam)’ı ele geçirmişti (Haziran 1076). Ancak Atsız Bey Mısır’ı almak maksadı ile tertiplediği zaferde Kahire önünde Fâtımî ordusuna mağlûp oldu (1077). Onun bu mağlûbiyet ve başarısız mücâdeleleri üzerine sultan Melikşâh kardeşi Tâcü’d-Devle, Tutuş’u Suriye’ye gönderdi (1077-8).
Tutuş önce Haleb bölgesinde faâliyet gösterdi. Diğer tarafdan bir süre sonra Fâtımî ordusu Dımaşk’ı kuşattığı zaman Atsız, Melik Tutuş’tan yardım istemek zorunda kaldı. Tutuş’un yardıma geldiğini duyan Fâtımî ordusu geri çekildi. Neticede Dımaşk’a hâkim olan Tutuş, Atsız’ı boğdurdu ve Suriye Selçuklu Devleti’ni kurma yolunda ilk adımını atmış oldu (1079).

Sultan Melikşâh X. yüzyılın başlarından itibaren Arabistan ve Suriye’de büyük karışıklıklar çıkaran Karmatîler ile de mücâdele etmiş, meşhûr kumandanlardan Artuk Bey, el-Ahsâ ve Bahreyn’e yaptığı bir seferle bu bölgeleri itâat altına almıştı (1076-77).